Jaarverslag 2021

Het jaar 2021 stond opnieuw voor een groot deel in het teken van COVID-19 en de effecten van deze pandemie op onze dienstverlening. De vestigingen van Bibliotheek Lek & IJssel zijn gesloten geweest van 15 december 2020 tot en met eind mei 2021. Zo goed mogelijk hebben alle medewerkers en vrijwilligers hun best gedaan om de dienstverlening voort te zetten en mensen te helpen. We laten je hier zien wat de hoogtepunten voor 2021 waren. Met achtergrondinformatie, interviews, feiten, details en sfeerimpressies. En niet te vergeten: de cijfers.

 

Inhoudsopgave


Ontmoeting & verbinding

De bibliotheek is een plek waar alle inwoners van Houten, IJsselstein en Vijfheerenlanden kunnen werken en leren, elkaar kunnen ontmoeten en zichzelf kunnen ontwikkelen. Lees hier meer over de hoogtepunten in onze vestigingen in 2021.

Afhaalbieb

Sinds begin januari 2021 kon iedereen die lid is van de Bibliotheek net als in 2020 tijdens de eerdere lockdowns boeken bestellen in de AfhaalBieb. De AfhaalBieb is in principe in het leven geroepen voor ouderen, kinderen en mensen die minder digitaal zijn. Maar de AfhaalBieb wordt door veel meer mensen gebruikt, zo blijkt uit de cijfers.

Op dinsdag 20 april jl. werd Chrissey (9 jaar) blij verrast met een bloemetje en een boekenpakket. Chrissey bleek degene te zijn die het 10.000e afhaalpakket in de AfhaalBieb kwam afhalen. Ze was overdonderd dat zij het 10.000e pakket uitgereikt kreeg. “Ik vind het hartstikke leuk om te lezen. Ik ben erg blij met deze verrassing.”

Totaal 13.731 boekenpakketten in 2021

Godfried Carbo, Manager Publieksservice bij de Bibliotheek Lek & IJssel: “In 2021 hebben wij maar liefst 13.731 afhaalpakketten verwerkt. Onze medewerkers en vrijwilligers hebben heel wat boeken door hun handen zien gaan. Het leuke is dat zij veel mensen ook op nieuwe ideeën hebben gebracht. Als een boek niet aanwezig was in de vestiging, werd er regelmatig een alternatief meegegeven. Daar hebben we veel leuke reacties op gehad.”

BoekStart Voorleespret activiteiten

Met voorlezen kun je niet vroeg genoeg beginnen. De Bibliotheek helpt ouders graag om dat te ontdekken en om er samen met hun kind van te genieten. Daarom organiseren we elke maand voorleesactiviteiten in onze vestigingen.

BoekStart Voorleespret is gestart in september 2021 en is er speciaal voor ouders van jonge kinderen van 2 - 4 jaar. Elke maand is er een ander thema en wordt er voorgelezen uit een prentenboek dat daarbij past.

Het doel van BoekStart Voorleespret is om het voorleesplezier te bevorderen bij ouders aan kinderen.

Resultaten 2021

  • 23 BoekStart Voorleespret bijeenkomsten
  • 278 ouders en kinderen
  • Gemiddelde beoordeling van bezoekers: 9,2

Week van de Vrijwilliger

De Bibliotheek is van en voor iedereen en staat midden in de samenleving. Daarbij kunnen we niet zonder de hulp van onze vele vrijwilligers. Dankzij hen worden er kinderen voorgelezen, boeken uitgeleend, activiteiten georganiseerd, digitale vaardigheden verbeterd en wordt er taalhulp gegeven.

Om onze dankbaarheid te uiten naar alle vrijwilligers hebben we de 'Week van de Vrijwilliger' in het leven geroepen. Van 6 t/m 10 december 2021 konden ap alle vestigingen de vrijwilligers elkaar ontmoeten en een speciaal samengesteld geschenk ophalen.

Resultaten

  • 391 pakketten uitgedeeld aan vrijwilligers 
  • Reacties vrijwilligers waren unaniem lovend

IJsselstein zonder grenzen

Op 11 december 2021 vond de bijzondere activiteit 'IJsselstein zonder grenzen' plaats. In samenwerking met deelnemers van Taalhuis Lekstroom konden geïnteresseerden in gesprek met IJsselsteiners die hier wel wonen, maar niet geboren zijn. Van Marokko en Turkije tot Taiwan, Irak, Syrië, Argentinië. In een een-op-eengesprek werden persoonlijke levensverhalen gedeeld en was er ruimte tot het stellen van vragen.

Alle bezoekers en deelnemers hebben de activiteit positief beoordeeld en vonden de gesprekken waardevol en leuk.

Resultaten

  • 40 gevoerde gesprekken
  • 20 unieke bezoekers

Zelfredzaamheid & participatie

Leren lezen, schrijven en werken met de computer zijn van belang zijn om goed mee te kunnen doen in de maatschappij. Met behulp van trainingen en cursussen zet de Bibliotheek zich in om deze basisvaardigheden bij deelnemers te verbeteren. Lees hier meer over onze successen in 2021.

Opening Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) in de Bibliotheek IJsselstein

Wethouder Eveline Schell opende op donderdag 10 juni het eerste Informatiepunt Digitale Overheid in de Bibliotheek IJsselstein. Het IDO is een mooi voorbeeld van lokale samenwerking: Stichting Pulse, Sociaal Team IJsselstein en de Bibliotheek IJsselstein verzorgen de spreekuren gezamenlijk. 

Het IDO is een wegwijzer. Je kunt hier drie dagdelen per week terecht voor hulp bij zaken rondom de (digitale) overheid, of die nu lokaal of landelijk is. Soms moet daarvoor eerst de hulpvraag duidelijker worden. Je kunt het IDO zien als eerstelijns hulp.

Resultaten 2021

  • 235 afspraken 
  • 38,7% coronagerelateerde vragen
  • 61,3% vragen over administratie en DigiD

Wat hopen we met IDO de komende jaren nog te bereiken? Lees hier het interview met Anisha Ramjiawan, Sociaal Raadsvrouw bij Financiën op Orde, Stichting Pulse en Hanna Ruiten, projectleider Digitale Inclusie,  Bibliotheek Lek & IJssel.

5-jarig bestaan Taalhuis Vianen

Taalhuis Vianen is er voor iedereen die de Nederlandse taal (beter) wil leren en voor iedereen die handiger wil worden met de computer, internet en de digitale overheid. Het Taalhuis is officieel geopend op 6 oktober 2016 en is een initiatief van de Bibliotheek Lek & IJssel in samenwerking met Stichting Lezen & Schrijven en wordt gefinancierd door de gemeente Vijfheerenlanden. Op 6 oktober 2021 bestond het Taalhuis vijf jaar. Jaren waarin veel deelnemers op weg zijn geholpen bij het (beter) leren van de Nederlandse taal en het gebruiken van de computer.

Sandra Dhondt, coördinator van het Taalhuis Vianen blikt terug en vertelt over de afgelopen vijf jaar en het lustrum:

“Het eerste lustrum hebben we gevierd met een taalwandeling door Vianen. Een taalcoach wandelde met een deelnemer door het mooie centrum van Vianen. Ze kregen een rugzakje mee met de route, tips voor een leuk gesprek onderweg en natuurlijk iets lekkers. Zo konden belangstellenden kennis maken met taalcoaching en kon het Taalhuis nieuwe vrijwilligers werven. Wethouder Kamstra was ook aanwezig en nam uitgebreid de tijd om kennis te maken met taalcoaching. Fijn dat er vanuit de politiek ook aandacht was voor ons werk. Daarnaast hebben we onze samenwerkingspartners getrakteerd op taart voor hun bijdrage de afgelopen vijf jaar.”

Nieuwe cursus en handleiding Klik & Tik: Veilig Online

Veilig internetten is belangrijk en actueel. Met de nieuwe cursus Klik & Tik: Veilig online, leren (jong) volwassenen de 7 Gouden Regels voor veilig internetten. Dat er uit een pandemie soms mooie initiatieven ontstaan, bewijst de ‘handleiding voor digi-vrijwilligers voor het begeleiden van de cursus Veilig Online’. De handleiding is op initiatief van Eveline Dijkhuizen, Taalhuiscoördinator bij bibliotheek Lek & IJssel en Hanna Ruiten Projectleider Digitale Inclusie tot stand gekomen.

Eveline: ‘Er was geen tijd om binnen de gewone bijeenkomsten van Klik & Tik ook nog Veilig online aan te bieden. We merkten dat deelnemers na 8 bijeenkomsten nog niet klaar waren. Hanna: ‘Bij een andere cursus, start je gezamenlijk met een korte presentatie, maar dan gaat iedereen zelf aan de slag. Bij Veilig online wilden we dat het interactiever zou zijn. Omdat het onderwerp zich daar ook goed voor leent. En daar moest dus een handleiding voor komen. En dan het liefst samen gemaakt met onze digi-vrijwilligers.’

Daarom een gesprek met deze twee enthousiaste professionals: Waarom moest de handleiding er komen? Hoe was hun aanpak en welke rol hadden vrijwilligers?

Week van het lezen en schrijven - aanbod voor partners, professionals en verwijzers

Van 6 tot 12 september 2021 was het de Week van Lezen en Schrijven. Tijdens deze week wordt er op veel verschillende manieren extra aandacht gevraagd voor laaggeletterdheid. En met succes! 

Taalhuis Lekstroom lanceerde in de Week van Lezen en Schrijven ’21 een activiteitenkalender voor professionals voor het hele jaar, zodat zoveel mogelijk partners de kans hebben om aan verschillende activiteiten mee te doen.

Op de kalender staan onder meer gratis trainingen voor partners, professionals en verwijzers om laaggeletterdheid te herkennen en bespreekbaar te maken en om eenvoudig te leren communiceren. Ook biedt het Taalhuis in de Bibliotheek een escaperoomspel aan om te ervaren hoe het is om laaggeletterd te zijn en organiseren we brievenwasserettes, waarbij lastige brieven van verschillende organisaties met hulp van schrijfcoaches en taalambassadeurs omgezet worden naar begrijpelijke taal. Klik hieronder op de activiteitenkalender en het volledige jaaroverzicht aan activiteiten voor professionals.


Educatie jeugd & onderwijs

De bibliotheek zet zich in om de taalvaardigheid van kinderen van 0 tot 12 jaar te vergroten en het leesplezier te bevorderen. Aan de hand van een Gezinsgerichte Aanpak, zorgen wij voor een stimulerende taal- en leesontwikkeling en vergroten daarmee de maatschappelijke kansen van kinderen. 

Taal & Tablets gaat landelijk

Samen met de KB en Rijnbrink zijn we 29 november 2021 gestart met het eerste landelijke verdiepingstraject: Bereik en ondersteunen van gezinnen met digitale middelen. Dit wordt aangeboden vanuit het project Kwaliteitsimpuls laagtaalvaardige ouders van de KB.

In een drietal online workshops gaan we met een aantal bibliotheken interactief met elkaar aan de slag. De workshops zijn samengesteld op basis van kennis en ervaring van de (wellicht) bekende tabletprojecten: Samen Digi-TAAL en Taal&Tablets. Ons project Taal & Tablets staat binnen deze training als voorbeeldproject centraal. Als “ervarings-deskundige” neemt Riëtte (lees- en mediaconsulent 0-6 jaar bij Bibliotheek Lek en IJssel) het deel over de inhoud van Taal & Tablets voor haar rekening. 

Er is één ronde met 8 bibliotheken geweest in november. In maart 2022 volgen ronde 2 en 3 (2 onlineochtenden) met in totaal 13 bibliotheken. 

Benieuwd wat Taal & Tablets precies is? 

Zomerlezen met Bip

Met een stempelactie en vrolijke activiteiten zorgt leesmonster Bip van de Bibliotheek ervoor dat kinderen t/m 8 jaar ook in de zomervakantie plezier hebben met lezen en luisteren naar verhalen.

Bip-boekje met stempelkaart
De Bip-boekjes worden uitgedeeld op kinderdagverblijven en scholen. Kinderen t/m 8 jaar die geen boekje hebben gekregen, kunnen het ophalen in de Bibliotheek. In het boekje staan leuke opdrachtjes en een stempelkaart. Daarop sparen de kinderen voor een prentenboek, door het lenen van boeken en het meedoen aan activiteiten.

Activiteiten
Elke woensdag in de zomervakantie konden de kinderen in iederen vestiging van de Bibliotheek of in Speeltuin Kloosterplantsoen in IJsselstein komen luisteren naar verhalen en leuke dingen doen.

Resultaten
De activiteiten werden over het algemeen goed tot zeer goed bezocht. De activiteit werd steeds gelinkt aan Bip en Zomer. Ouders en kinderen waren erg enthousiast en zag je ook regelmatig terugkeren!

Brengbieb en logeerbieb

Met het nieuwe product de Logeerbieb stimuleren we ouders om thuis meer te gaan voorlezen. Het boek wordt eerst door een pedagogisch medewerker in de groep voorgelezen. Daarna gaat het boek uit logeren. Ieder kind krijgt een BoekStart tas mee naar huis. Hierin zit het boek dat is voorgelezen op de groep én een kaart met eenvoudige taalactiviteit. Voor de peuters is het boek al herkenbaar, door de herhaling zal hij er nog meer uit leren.

Voor kinderopvanginstellingen en scholen met een groepsabonnement boden we in het schooljaar 2021 ook een tijdelijke extra service: de Brengbieb. Op basis van het gewenste thema stelden wij een pakket samen van maximaal 15 boeken per pas. Dit pakket kon door scholen en kinderopvanginstellingen met een groepsabonnement gratis worden afgehaald of worden bezorgd.

Resultaten 2021

  • 38 Brengbieb pakketten op kinderopvanginstellingen en scholen

VoorleesExpress

Met de VoorleesExpress verbinden wij in Vianen, Houten en IJsselstein vrijwillige voorlezers aan kinderen (2 tot 8 jaar) en ouders die een taalsteuntje in de rug kunnen gebruiken. 20 weken lang komt een vaste, getrainde voorlezer bij hen thuis om het voorleesritueel te introduceren en spelletjes te doen. 

Resultaten 2021
In 2021 hebben 61 gezinnen deelgenomen aan een voorleestraject. Hierbij werd 20 weken lang voorgelezen aan 94 kinderen. 72 Vrijwilligers waren hierbij betrokken.

Veel trajecten duurder langer door Corona. Gelukkig hebben wij heel creatieve vrijwilligers die bijvoorbeeld gingen voorlezen met vrolijk versierde mondkapjes op of lekker naar buiten of op de galerij gingen voorlezen, zodat het traject toch door kon gaan!

100 boeken gedoneerd via Bruna
Inwoners van Houten doneerden via Bruna en de actie 'Geef een prentenboek' wel 100 boeken aan de VoorleesExpress! Zo kan elk gezin het voorleestraject goed beginnen met een mooi boek.

Cijfers & resultaten 2021

Nieuws

Certificering 2021-2025

Bibliotheek Lek en IJssel heeft in november van 2021 met succes de certificering afgerond! Dat betekent dat wij voor een nieuwe periode van 2021 tot en met 2025 het predicaat ‘openbare bibliotheek’ mogen gebruiken. 

De Certificeringsorganisatie Bibliotheekwerk, Cultuur en Taal (CBCT) toetst als onafhankelijke organisatie de kwaliteit van bibliotheek- en cultuurorganisaties en van programma’s en diensten voor geletterdheid. De audits van CBCT dragen niet alleen bij aan de kwaliteit en dienstverlening van de getoetste partijen. Certificering geeft de gemeente(n) als subsidiërende partij ook inzicht in de kwaliteit van haar bibliotheek, cultuurinstelling en/of taalhuis. 

Wij zijn blij dat we opnieuw en geheel zonder ‘hersteloperatie’ door de certificeringscommissie als ‘goed’ zijn beoordeeld, en hebben ondanks de lastige COVID-tijden opnieuw een mooi resultaat neergezet. Hartelijk dank aan alle betrokkenen namens het MT.

Bibliotheek van de toekomst - Third Space

De Bibliotheek Lek & IJssel wil vooroplopen in de landelijke ontwikkelingen. Wij nemen deel aan het landelijke innovatieproject The Third Space waarin met acht andere Bibliotheken onderzocht wordt hoe de hybride bibliotheek van de toekomst er uit kan zien. De klassieke bibliotheek zal zeker niet verdwijnen, want onze collectie blijft belangrijk, maar het is van groot belang om de Bibliotheek zowel digitaal als analoog (en die twee verbonden met elkaar) een nieuw gezicht te geven. Daar een bijdrage aan kunnen leveren vinden wij belangrijk en is ook voor de ontwikkeling van bibliotheken in heel Nederland van heel groot belang.

Wat is Third Space?

The Third Space wil een nieuwe context van handelen bieden voor de bibliotheekfunctie. Een geïntegreerde omgeving van het online en fysieke domein waarbij gebruikers/bezoekers kennis kunnen halen en brengen en daarin optimaal gefaciliteerd worden. Wij hebben dit ‘The Third Space’ genoemd, als hybride doorvertaling van de welbekende Third Place.