Welk nieuws deel je?

Gepubliceerd op: 16 november 2020 12:14

Kranten, televisie, websites of sociale media kunnen misleiden en de werkelijkheid kleuren. Waar moet je op letten en welke invloed heb je zelf?

Tip van de Mediacoach

Wat is nieuws?

  • wat mensen willen weten ​
  • hoe vaak iets gebeurt (of juist een uitzondering)​
  • eenvoudig te vertellen​
  • een journalist zoekt mensen die het verhaal willen vertellen
  • ​postief / negatief (conflict, oorlog)​
  • entertainment (shownieuws)

Mediawijs zijn

Mediawijs zijn betekent onder andere: begrijpen hoe media de werkelijkheid weergeven. Wie zegt iets, wat is het doel van het bericht? Wanneer je dat snapt, kun je op basis daarvan zelf een bewust oordeel vormen. Waar moet je op letten en welke invloed heb je zelf?

Waar moet je op letten

Stel jezelf altijd de volgende vragen wanneer je een bericht in de media ziet of leest:

  • wie biedt deze informatie aan? 
  • welke belangen heeft deze persoon of organisatie?
    [een grap uithalen/ je mening beïnvloeden/ iets verkopen = geld verdienen?]
  • wat is de specifieke boodschap? 
    hoe hangt die samen met de belangen van de aanbieder? voor wie is deze boodschap bedoeld?
  • klopt de informatie? [feiten of meningen?]
    controleer altijd door meerdere bronnen te gebruiken, zoals een andere website, een boek of sociale media
  • is er sprake van een filter bubble?

Herken de clickbait-val

Clickbait: zo noem je een sensatietitel of een verzonnen titel die mensen verleidt om erop te klikken. En dan is die titel superinteressant, maar het artikel ronduit saai. Niets van het beloofde drama of de verbluffende info. Wanneer heb jij voor het laatst op een krantenkop of video geklikt die zo klonk: 

  • "wat er daana gebeurde, zal je versteld doen staan"
  • "denk jij dat fruit gezond is? 5 redenen waarom je het mis hebt"
  • "ongelooflijk! ze at dit iedere dag en nu..."

Deze opvallende, sensationele titels zijn bedoeld om af te leiden. En wanneer je geklikt hebt, zorgen ze voor advertentie-inkomsten.

Welke informatie deel je zelf?

Tegenwoordig zijn wij allemaal mediamakers. Met elke blog, vlog, tweet of like maak je iets. 
Veel onjuiste en misleidende informatie verspreidt zich razendsnel en voordat je het weet, wordt het gedeeld door mensen die je vertrouwt. Denk goed na over de rol die jíj speelt in die informatieverspreiding.
Nepnieuws moet je leren herkennen en kun je stoppen als je het niet verder deelt of verspreidt. Geef dus géén like, retweet of regram als je een bericht niet vertrouwt.

Meer lezen?

Kijk eens op Bibliotheeklekijssel.nl/mediawijsheid of lees één van onderstaande boeken