Meertaligheid omarmen

Wat is meertaligheid precies? Mensen die meertalig zijn gebruiken in hun dagelijks leven twee of meer talen of dialecten. Dit kan een andere taal zijn zoals Frans, Turks, Arabisch of Pools, maar ook Fries of Nederlandse Gebarentaal (NGT) vallen hieronder. Evenals de erkende streekdialecten Limburgs en Nedersaksisch. Ongeveer 20% van de inwoners van Nederland is meertalig, reden genoeg om hier dieper in te duiken.  

Meertalig opgroeien biedt veel voordelen. In tegenstelling tot wat eerder werd gedacht verrijkt en versterkt een goede basis in de thuistaal het leren van een tweede taal. Meertalige kinderen leren namelijk op dezelfde manier een taal als ééntalige kinderen, het verschil is wel dat een meertalig kind taal anders gebruikt. De twee (of meer) talen worden vaak gemixt gebruikt en een kind leert bijvoorbeeld in het Nederlands meer schooltaalwoorden en in de andere taal meer thuistaalwoorden. Dit betekent echter niet dat een kind een taalachterstand heeft.

Een rijk taalaanbod in zowel de thuistaal als de Nederlandse taal zorgt bij kinderen voor herkenning en erkenning. Het erkennen en valideren van de thuistaal van een kind is een fundamenteel recht, weergegeven in de rechten van het kind. Het aanbieden van een meertalige collectie boeken versterkt de verbinding tussen school en thuis en biedt ouders een stimulans om voor te lezen in de eigen taal. Zo wordt de talige kennis van een kind gevierd en kunnen alle kinderen uit de klas kennis maken met de verschillende talen die in een klas worden gesproken.    

Een meertalige collectie

Alle kinderen hebben dus belang bij een rijk aanbod van boeken in alle talen. Er kan onderscheid gemaakt worden tussen twee typen meertalig aanbod; de meertalige boeken, waarbij er twee talen in één boek staan, en anderstalige boeken, waarbij een boek vertaald of geschreven is in een andere taal dan het Nederlands. Onderaan dit artikel staan meertalige en anderstalige boekentips in de Bibliotheek en online.  

Bij het aanleggen van een meertalige collectie in de schoolbibliotheek is het van belang dat er zicht is op de talen die gesproken worden in de school. Zo kan er een collectie besteld worden voor verschillende talen, op verschillende niveaus.  

Wil je meer weten over meertaligheid? Kijk dan op: meertalig.nl  

Meertalige boeken

• NIK-NAK. NIK-NAK-boeken zijn boeken met korte twee of meertalige verhalen. De thema’s zijn actueel en geschikt voor jonge kinderen.
• Lappa Books. Lappa Books is een uitgeverij voor meertalige prenten- en kinderboeken. De boeken zijn geschreven voor jonge kinderen en gaan over Lappa die allemaal avonturen beleeft.  
• Bookabooka (meertalige luisterboeken) biedt prentenboeken aan in twee talen, het Nederlands en een andere taal.  

Anderstalige boeken

• Prentenboeken in alle talen.  Op de site Prentenboeken in alle talen vind je ingesproken vertalingen van veel prentenboeken. De ingesproken boeken kunnen naast een fysiek boek gebruikt worden om de kinderen in hun thuistaal naar het verhaal te laten luisteren.
• De Voorleeshoek.  Met een Bibliotheek-abonnement (gratis voor kinderen tot 18 jaar) heb je toegang tot de filmpjes van de Voorleeshoek. De filmpjes zijn beschikbaar in de volgende talen: Arabisch, Turks, Engels, Spaans, Papiamentu, Farsi en Pools.
• Bukiboek.  Op Bukiboek vind je verschillende (populaire) boekentitels in verschillende talen uitgegeven. Ook staan er boekentitels van schrijvers uit het land van herkomst. Er zijn meer dan dertig talen beschikbaar.
• The world through picturebooks.  The world through picturebooks biedt de beste prentenboeken uit eigen land in eigen taal, samengesteld door bibliothecarissen.

Boekentips

1. 5 beren: meertalig vertelboek over vriendschap

Voor kinderen vanaf 4 jaar.

Beren Hamza, Roslin, Pip, Ella en Mesut zijn dikke vrienden. Ze spreken thuis allemaal een andere taal: Pools, Engels, Arabisch, Frans en Turks. Maar gelukkig spreken ze ook berentaal: Nederlands! Een boek over bevriend zijn terwijl je wel een andere taal spreekt.

2. Een boek voor jou: om je te verwelkomen in Nederland

Voor kinderen vanaf 4 jaar.

Een bundel met verschillende verhalen, gedichten en illustraties, zoals verhalen van Annie MG Schmidt, Max Velthuis en Toon Tellegen. Het boek is speciaal geschreven voor nieuwkomers. Naast de Nederlandse uitgave is dit boek ook beschikbaar in het Arabisch, Farsi, Turks, Somalisch, Tigrinya en Koerdisch (Kurmançi).  

3. Spreek je chocola?

Voor kinderen vanaf 10 jaar.

Als Nadima in de klas van Jaz komt, ontstaat er een vriendschap tussen de meiden. Er is alleen één probleem, ze spreken elkaars taal niet. Een schoolverhaal over jaloezie, dyslexie, ruzie en échte vriendschap die sterker is dan een taalbarrière.

4. Vandaag komen we niet meer thuis

Voor kinderen vanaf 10 jaar.

Hoe is het om ineens te vertrekken uit het land dat je kent en terecht te komen op een nieuwe plek waar alles anders is, ook de taal? Dit overkomt Mirza.  Een aangrijpend verhaal over opnieuw beginnen.  

5. De woordsmid

Voor kinderen vanaf 12 jaar.

In de toekomstige maatschappij Ark mogen inwoners slechts vijfhonderd woorden gebruiken uit een streng bewaakte lijst. Letta is leerling-woordsmid en medebeheerder van de Lijst. Als haar leermeester Benjamin verdwijnt, is Letta vastbesloten de waarheid te achterhalen. Heeft hun leider John Noa wel het beste voor met de wereld?