Hoe herken je nepnieuws?

Gepubliceerd op: 16 december 2019 15:36

Op websites en sociale media staan soms berichten die niet kloppen. Of niet helemaal kloppen. Dat noemen we nepnieuws. Waarom maken mensen nepnieuws en waarom is het belangrijk dat jij het doorhebt?

Wat is nepnieuws

Nepnieuws is verzonnen nieuws. Of een beetje aangepast. Bijvoorbeeld door een stukje van het verhaal weg te laten, of er iets bij te verzinnen. Nepnieuws heeft vele vormen. Soms is het een stukje tekst. Maar ook foto’s en filmpjes kunnen nep zijn. Of een YouTube-video waarin wordt gepraat. Zelfs volgers kunnen nep zijn.

Waarom maken mensen nepnieuws

Er zijn verschillende redenen om nepnieuws te maken:

  1. Geld. Er wordt veel geld verdiend met nepnieuws. Want hoe meer mensen op een artikel klikken, hoe meer geld de makers krijgen vanwege de getoonde advertenties bij dit artikel. Een pakkende, sensationele kop levert vaak veel ‘clicks’ op. En dus veel geld.
  2. Als grap. We noemen dat ook wel satire. De filmpjes van LuckyTV, 1-aprilgrappen zoals deze van Kidsweek en berichten op de website speld.nl zijn daar een voorbeeld van.
  3. Politiek. Door negatieve berichten over je tegenstander te verspreiden, kun je iemands mening beïnvloeden. 

Waarom geloven we nepnieuws?

Door de snelheid van sociale media is het moeilijk om kritisch te kijken naar informatie. Als we een bericht zien, hebben we daar gelijk onbewust een oordeel over. We zien gelijk of het interessant is. En ook oordelen we snel of iets waar is of niet. Door dit onbewuste oordelen, trappen we sneller in een nepbericht dat onze mening bevestigt. Ook denken we eerder dat iets waar is, als veel mensen het leuk vinden of delen.

Zo stop je nepnieuws: geloof niet alles, like niet alles en deel niet alles

Als je nepnieuws als waarheid aanneemt, is het erg moeilijk om een goede mening te vormen.
Doe de check:

  1. Kijk altijd wie het nieuwsbericht heeft gemaakt. Bestaat deze persoon echt? Is het iemand die je kunt vertrouwen?
  2. Is de titel heel heftig? Of erg overdreven? Maakt ie je heel nieuwsgierig of emotioneel? 
  3. Is het een mening of een grap? Waarom is het artikel geschreven?
  4. Staat het bericht ook op andere plekken, bij andere, betrouwbare bronnen?
  5. Controleer de datum van het bericht. Soms worden oude berichten opnieuw rondgestuurd.

Boekentips